Czy psycholog może prowadzić psychoterapię? Sprawdź, jakie uprawnienia są wymagane

Kim jest psycholog?

Psycholog to specjalista wykonujący zawód zaufania publicznego, który na co dzień zajmuje się diagnozowaniem, opiniowaniem i udzielaniem pomocy psychologicznej. Dotyczy to zarówno osób dorosłych, jak i dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Aby zostać psychologiem, należy ukończyć studia z tytułem magistra na kierunku psychologia oraz posiadać pełną zdolność do czynności prawnych. Kolejnym krokiem jest wpisanie na Regionalną Listę Psychologów. Obecnie zawód ten regulowany jest przez ustawę o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów z dnia 23 stycznia 2026 roku, która zastąpiła przestarzały akt prawny z 2001 roku. 

WAŻNE: Aby pracować z pacjentem w publicznych placówkach zdrowotnych, należy wybrać specjalizację kliniczną, a następnie odbyć podyplomowy staż z psychologii klinicznej. To potwierdzenie wykształcenia i odbycia niezbędnych kompetencji do stawiania diagnozy psychologicznej i prowadzenia pacjenta. Może to robić tylko psycholog kliniczny.

Czy psycholog może prowadzić psychoterapię?

Tak, psycholog kliniczny może prowadzić w Polsce psychoterapię, jednak potrzebuje do tego dodatkowych uprawnień. Samo ukończenie studiów magisterskich na kierunku psychologia nie wystarczy. Aby zdobyć te uprawnienia, psycholog musi odbyć szkolenie z psychoterapii, które najczęściej trwa cztery lata. W tym celu wybiera się prywatny lub akademicki ośrodek szkoleniowy, który posiada akredytację towarzystw zrzeszających specjalistów, np. Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej oraz innych organizacji. Koniecznie zwróć uwagę na to, że poszczególne ośrodki prowadzą szkolenia w konkretnym nurcie, np. terapii poznawczo-behawioralnej czy psychodynamicznej.

WAŻNE: Sam tytuł magistra psychologii nie uprawnia do prowadzenia psychoterapii i w tym celu należy odbyć dodatkowe, kilkuletnie szkolenie. Tak samo nie każdy psychoterapeuta jest psychologiem.

Jakiej pomocy udziela psycholog?

Psycholog udziela specjalistycznej pomocy osobom, które doświadczają trudności emocjonalnych, kryzysów egzystencjalnych czy mają problemy z codziennym funkcjonowaniem. Podstawowym celem jego pracy jest postawienie diagnozy psychologicznej oraz rozpoznanie źródła problemów. Psycholog pomaga w ich zrozumieniu oraz przezwyciężeniu. Najczęściej jego praca obejmuje takie formy jak:

• konsultacje psychologiczne z oceną stanu pacjenta i propozycją dalszego wsparcia, 

• diagnoza psychologiczna na podstawie wywiadu z wykorzystaniem wystandaryzowanych testów,

• poradnictwo psychologiczne dotyczące radzenia sobie z trudnościami osobistymi, wychowawczymi, rodzinnymi czy zawodowymi, 

• wsparcie w sytuacjach kryzysowych, np. w żałobie, po rozwodzie, po utracie pracy czy doświadczeniu innych nagłych zmian życiowych, 

• pomoc w rozpoznawaniu i rozumieniu własnych emocji oraz zachowań,

• psychoedukacja w obszarze zdrowia psychicznego i mechanizmów funkcjonowania psychiki,

• wydawanie opinii i zaświadczeń psychologicznych w zależności od posiadanych kompetencji,

• kierowanie do innych specjalistów takich jak: lekarz psychiatra, psychoterapeuta itd. 

Choć psycholog bez szkoły psychoterapii nie może prowadzić terapii, to jednak stanowi nieocenione wsparcie w różnego typu trudnościach, w tym w trakcie depresji, odczuwania przewlekłego stresu czy problemów z adaptacją do nowego otoczenia i warunków. Jeżeli specjalista uzna, że jest to uzasadnione medycznie ze względów bezpieczeństwa pacjenta, to powinien pokierować go do psychoterapeuty i wskazać, gdzie szukać pomocy.

Czym różni się psycholog od psychoterapeuty?

W dużym skrócie psycholog to osoba po studiach magisterskich, która zajmuje się diagnozą, konsultacjami i poradnictwem w zakresie depresji i innych zaburzeń psychicznych. Może wydawać zaświadczenia i świadczyć pomoc doraźną lub interwencyjną, jednak nie prowadzi pełnego procesu leczenia. 

Z kolei psychoterapeuta to osoba, która zazwyczaj ma wykształcenie medyczne lub psychologiczne i dodatkowo ukończy kilkuletnią szkołę z psychoterapii. Dzięki temu może legalnie prowadzić długoterminowe leczenie psychoterapeutyczne zaburzeń, np. depresji czy zaburzeń lękowych przy użyciu specjalistycznych metod dopasowanych do potrzeb pacjenta. 

WAŻNE: W Polsce psychoterapeuta nie ma uprawnień do przepisywania leków, chyba że jest jednocześnie lekarzem, np. psychiatrą.

Psycholog i psychoterapeuta - czy mogą prowadzić własny gabinet?

Tak, zarówno psycholog, jak i psychoterapeuta mogą prowadzić własny gabinet i przyjmować pacjentów w ramach prywatnej praktyki. Zakres świadczonych przez nich usług zależy od posiadanych kwalifikacji i uprawnień, które muszą być zgodne z obowiązującymi przepisami. Ścisłe regulowanie tych zawodów ma za zadanie zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów oraz wyeliminować z rynku osoby, które oferują pomoc bez posiadania odpowiednich kwalifikacji. 

Prowadzisz własny gabinet lub myślisz o jego otworzeniu? Koniecznie poznaj narzędzie Calendesk. System pomaga w automatyzacji umawiania konsultacji i terapii, a także w prowadzeniu kalendarza specjalisty. Najważniejsze funkcjonalności Calendesk pod kątem własnego gabinetu to:

• rezerwacja wizyt online 24/7,

• automatyczna synchronizacja kalendarza,

• powiadomienia i przypomnienia o wizytach,

• zarządzanie rodzajami usług,

• obsługa płatności online.

Poznaj to narzędzie i przekonaj się, jak może Ci pomóc w codziennej pracy.